Aktualności

Gniazda orlików w cieniu siłowni wiatrowych

Tytuł tego artykułu niestety nie jest metaforą. Na Warmii w miejscowości Tolkowiec (gmina Płoskinia) w 2014 roku wybudowano elektrownię wiatrową w miejscu, które pod względem zagęszczenia populacji lęgowej orlika krzykliwego może uchodzić za unikat w całym areale tego gatunku – przekracza 10 par/100 km2. Dwa czynne gniazda orlika położone są w odległości zaledwie 600-700 metrów od najbliższych wiatraków.

Komitet Ochrony Orłów uczestniczy zazwyczaj w procedurach uzgadniania lokalizacji elektrowni wiatrowych w województwie warmińsko-mazurskim jako strona w toczących się postępowaniach (reprezentująca interesy ptaków) lub poprzez opiniowanie jakości sporządzanych w ramach ooś raportów. Nagłe pojawienie się 10 siłowni było zupełnym zaskoczeniem. Niezwłocznie skierowano do RDOŚ w Olsztynie prośbę o udostępnienie wszystkich dokumentów związanych z uzgadnianiem inwestycji – i znów zaskoczenie – RDOŚ nic na ten temat nie wie. Okazuje się, że w gminie Płoskinia lokalni włodarze stanowią miejscowe prawo. W 2009 roku wójt bez konsultacji z RDOŚ i przypuszczalnie z pominięciem procedury oceny projektowanego przedsięwzięcia na środowisko uzgadnia warunki budowy dziesięciu 150-metrowej wysokości wiatraków.

W odległości 5 km od poszczególnych siłowni stwierdzono gniazdowanie 13 par orlika krzykliwego, przy czym aż 8 gniazd położonych jest w odległości mniejszej niż 2 km. Żeby zapobiec spontanicznemu "pączkowaniu" analogicznych inicjatyw w tak cennym z przyrodniczego punktu widzenie regionie Komitet Ochrony Orłów planuje objęcie całej okolicy stałym monitoringiem.

Mapa rozmieszczenia stanowisk lęgowych orlika krzykliwego (czerwone punkty) na terenie przylegającym do elektrowni wiatrowej w Tolkowcu (siłownie zaznaczone białymi trójkątami). Niebieska linia jest granicą obszaru Natura 2000 Ostoja Warmińska.

Mapa rozmieszczenia stanowisk lęgowych orlika krzykliwego

Tereny łowieckie orlików krzykliwych pod TolkowcemWieża wiatraka usytuowana 630m od gniazda orlika (w tle las gniazdowy)Para orlików krzykliwych tokująca w pobliżu wiatraka w Tolkowcu

Niestety okiełznanie niebezpiecznych kierunków rozwoju energetyki wiatrowej w województwie warmińsko-mazurskim nierzadko przypomina zmagania Rycerza Smętnego Oblicza. Mimo narastającej fali protestów społecznych w dalszym ciągu stosuje się strategię "cichego" uzgadniania ważnych w tym względzie dokumentów. Obwieszczenia o wszczętych postępowaniach publikowane są w najrozmaitszych zakładkach Biuletynu Informacji Publicznej poszczególnych gmin i odszukanie ich nierzadko graniczy z cudem. Projekt nowego Planu zagospodarowania przestrzennego województwa nie został  zainstalowany w wersji do konsultacji ani na stronie urzędu marszałkowskiego, ani sporządzającego dokument Biura Planowania Przestrzennego. Jak dowodzi zamieszczona poniżej mapa dokument ten odgrywa niezwykle istotną rolę w poprawnym zaplanowaniu przestrzennym rozwoju energetyki wiatrowej. Wskazane w projekcie planu tzw. obszary rozwoju dużej energetyki wiatrowej w wielu przypadkach lokują się w rejonach, gdzie zagęszczenie gatunków ptaków objętych ochroną strefową przekracza 10, a nawet 20 par/100 km2.

Rozmieszczenie obszarów rozwoju dużej energetyki wiatrowej na tle mapy zagęszczenia gatunków "strefowych" (dane KOO)

Urzędnicy zwykli używać prostego wytłumaczenia, iż różne błędy planistyczne i tak będą weryfikowane poprzez sporządzane dla poszczególnych inwestycji raporty oddziaływania na środowisko. I może by tak rzeczywiście było gdyby procedura ooś nie znalazła się na równi pochyłej, staczając się w kierunku bezwartościowego procesu udowadniania nieszkodliwości inwestycji.