Aktualności

Walny Zjazd i Konferencja Komitetu Ochrony Orłów

Uczestnicy konferencji. Fot. T.Mizera

W dniach 24-25.08. 2013 r. w Rogowie odbyło się Walne Zgromadzenie członków Komitetu Ochrony Orłów oraz konferencja pt. „Ochrona i Badania Ptaków Drapieżnych – 30 lat doświadczeń KOO”. W konferencji uczestniczyło 120 osób. Walne Zgromadzenie udzieliło absolutorium kończącemu kadencję zarządowi Komitetu. Nowo wybranym prezesem został Dariusz Anderwald, wiceprezesem Paweł Mirski, sekretarzem Tadeusz Mizera, skarbnikiem Zdzisław Cenian. W skład zarządu weszli także Dorota Zawadzka oraz Dariusz Kujawa.

Z przedstawionego przez Zdzisława Ceniana sprawozdania wynika, że do realizowanych w latach 2009-2012 działań i projektów KOO należą: (1) program ochrony bielika, (2) aktywna ochrona rybołowa, (3) badanie i ochrona orlika krzykliwego, (4) ochrona orlika grubodziobego w Kotlinie Biebrzańskiej, (5) ochrona karpackiej populacji orła przedniego, (6) monitoring kani rudej i kani czarnej, (7) ochrona puchacza w Polsce, (8) inwentaryzacja gniazd bociana czarnego, (9) Monitoring Ptaków Drapieżnych oraz Monitoring Gatunków Rzadkich w ramach Państwowego Monitoringu Ptaków, (10) działalność wydawnicza i promocyjna, (11) prowadzenie archiwów informatycznych. Podstawowym zadaniem realizowanym przez KOO od początku istnienia jest monitoring populacji lęgowych i ochrona miejsc gniazdowania rzadkich gatunków ptaków szponiastych. W ostatnich latach doszły do tego liczne projekty ochronne, m.in. finansowany z europejskiego Funduszu Life+ program ochrony orlika grubodziobego w dolinie Biebrzy, kontynuacja budowy sztucznych gniazd dla rybołowa i puchacza, program Bubobory w Lasach Państwowych, promocja programu rolnośrodowiskowego dla ochrony orlika krzykliwego, czy realizowany razem z Lasami Państwowymi projekt edukacyjny „Bieliki on-line”. Stan populacji większości krajowych gatunków szponiastych jest dobry, tzn. populacje są stabilne lub wykazują wzrost (bielik, orlik krzykliwy, kania ruda). Na tym tle niekorzystny jest status rybołowa, wykazującego spadek. Krajowa populacja tego gatunku wynosi już tylko 20-30 par. Nowym gatunkiem, którego inwentaryzacją i monitoringiem zajął się Komitet, jest bocian czarny. W bazie danych KOO zarejestrowanych jest obecnie 4021 stanowisk lęgowych 9 gatunków ptaków podlegających ochronie strefowej.

 

Po zakończeniu wyborów rozstrzygnięto konkurs „Rok Kani Rudej”. Główną nagrodę (lornetkę firmy Swarovski Companion) wylosował Dariusz Kujawa, a 5 drugich nagród (monografie kani rudej Iana Cartera: Michał Bielewicz, Krzysztof Henel, Grzegorz Maciorowski, Waldemar Półtorak, i Jakub Sebastian. Ponadto 10 najaktywniejszych członków KOO zostało uhonorowanych nagrodami książkowymi.

Podczas towarzyszącej zjazdowi konferencji Tadeusz Mizera przedstawił dane o sytuacji rybołowa w Polsce na tle krajów europejskich. Poza naszymi granicami populacje tego gatunku są stabilne lub wykazują wzrost liczebności, a często gniazdują na słupach energetycznych w pobliżu zabudowań. Główną przyczyną regresu polskiej populacji jest nielegalny odstrzał tego gatunku na stawach rybnych. Wyniki szeroko zakrojonych działań ochronnych dla orlika grubodziobego przedstawił Grzegorz Maciorowski. Do najważniejszych działań w ramach projektu należą: monitoring populacji, badania telemetryczne oraz genetyczne, ocena składu pokarmu i zasobności łowisk, badania różnic preferencji siedliskowych orlika krzykliwego i grubodziobego, wykaszanie i odkrzaczanie terenów łowieckich, prowadzenie prac hydrologicznych i siedliskowych, a także działania edukacyjne. Badania telemetryczne orlików krzykliwych, monitorowanych w ramach projektu Life+, przedstawił Paweł Mirski. Założenie nadajników GPS GSM pozwoliło na ocenę sezonowych zmian wielkości użytkowanego przez ptaki terytorium w trakcie sezonu lęgowego, dystansu przemieszczeń dobowych oraz tras ich wędrówek. Duże zainteresowanie wzbudziło wystąpienie Thomasa Krumenackera, pracującego w zespole prowadzącym od 18 lat jesienny monitoring przelotu ptaków szponiastych w Izraelu. Jesienią przelatuje tam w ciągu dwóch tygodni ok. 100 tys. orlików krzykliwych. Rekord liczebności padł 2października 2005 r – 48 972 osobniki. W badaniach stwierdzono ptaki zaobrączkowane przez członków KOO obecnych na sali. Wyniki monitoringu na trasie przelotu stanowią podstawę do oceny wielkości populacji lęgowej w Europie i zachodzących w niej zmian. Brawurowy kurs rozpoznawania gatunków z rodzaju Aquila (nipalensis, clanga oraz pomarina) przeprowadził Jan Lontkowski, rozwiewając nadzieje dużej grupy obecnych na sali osób, że umieją oznaczać ptaki drapieżne. Janusz Wójciak przedstawił wyniki długookresowych badań orlika krzykliwego na Lubelszczyźnie, gdzie wszystkie gniada od wielu lat kontrolowane są przez dwukrotne wchodzenie. Sam przyznał, że jego rekord to wejście do 14 gniazd w ciągu dnia… Na powierzchni próbnej w Nadleśnictwie Mircze zajęte gniazda tego gatunku są oddalone często mniej niż 500 m od siebie, a główny pokarm stanowią chomiki. Corocznie zdarzają się pary, którym udaje się odchować po 2 młode. Trzykrotnie podjęto udane próby adopcji – przeniesienia młodszego pisklęcia z lęgu do gniazda pary, która świeżo straciła lęg. Dominik Krupiński zaprezentował wyniki realizowanego od kilku lat programu badań i ochrony błotniaka łąkowego oraz wyniki nowo rozpoczętego programu monitoringu tego gatunku. Z danych przedstawionych przez Piotra Zielińskiego wynika, że w województwie łódzkim wzrasta liczebność bociana czarnego. W badaniach rozrodu zastosowano fotopułapki wysyłające MMS. Prezentacje konferencyjne opublikowane zostaną w monografii pokonferencyjnej. Podczas konferencji odbył się przedpremierowy pokaz filmu Ireneusza Chojnackiego i Moniki Zdrojewskiej pt.: „Orlik – ptak jakich mało” poświęcony badaniom i problemom ochrony orlika grubodziobego.